आदिवासीय भूमि, इतिहास, सामुदायिक जीवन, राजनीतिक अधिकार, आत्मनिर्णय र आफ्नो जीवनका परिस्थिति माथिको नियन्त्रणसँग जोडिएको जटिल सामाजिक–राजनीतिक अवधारणा हो। विश्वव्यापीकरण र आधुनिकीकरणसँगै आदिवासीयलाई कसरी बुझ्ने भन्ने प्रश्न झन् महत्त्वपूर्ण बन्दै गएको छ।